گیاه پاکلیتاکسل از کجا می آید؟

گیاه پاکلیتاکسل از کجا می آید؟

پاکلیتاکسل که به نام تاکسول نیز شناخته می شود، یک داروی شیمی درمانی است که برای درمان انواع مختلف سرطان استفاده می شود. از پوست درخت سرخدار اقیانوس آرام (Taxus brevifolia) و چند گونه سرخدار مرتبط دیگر مشتق شده است.

سرخدار اقیانوس آرام یک درخت همیشه سبز بومی منطقه شمال غربی اقیانوس آرام آمریکای شمالی، به ویژه در جنگل های ساحلی ایالات متحده و کانادا است. این گیاه در مناطق مرتفع رشد می کند که اغلب در محیط های مرطوب و سایه دار مانند مناطق کوهستانی و دره های عمیق یافت می شود.

کشف خواص ضد سرطانی پاکلیتاکسل را می توان به دهه 1960 ردیابی کرد، زمانی که یک برنامه موسسه ملی سرطان ایالات متحده (NCI) برای غربالگری محصولات طبیعی برای استفاده های دارویی بالقوه آغاز شد. در اواخر دهه 1960 و اوایل دهه 1970، محققان در خدمات جنگلداری USDA نمونه هایی از گیاهان مختلف از جمله سرخدار اقیانوس آرام را برای مطالعه ترکیب شیمیایی آنها جمع آوری کردند.

                                                  

در سال 1971، برنامه NCI پاکلیتاکسل را به عنوان یک ترکیب امیدوارکننده با فعالیت سیتوتوکسیک قابل توجه در برابر سلول های سرطانی شناسایی کرد. با این حال، در دسترس بودن آن به دلیل کمیاب بودن درختان سرخدار اقیانوس آرام و غلظت کم پاکلیتاکسل در پوست آنها محدود بود.

                                                  

برداشت پاکلیتاکسل از درختان سرخدار اقیانوس آرام چالش برانگیز و از نظر زیست محیطی ناپایدار بود. این فرآیند شامل قطع درختان و استخراج ترکیب از پوست بود که منجر به نابودی این درختان کند رشد و از نظر اکولوژیکی مهم شد.

برای رفع این نگرانی ها، محققان شروع به بررسی روش های جایگزین برای تولید پاکلیتاکسل کردند. یک پیشرفت در اوایل دهه 1990 زمانی که دانشمندان کشف کردند که تاکسول را می توان از سوزن درختان سرخدار اروپایی (Taxus baccata) و ارقام خاصی نیز بدست آورد که در مقایسه با سرخدار اقیانوس آرام فراوانتر و سریعتر رشد می کنند.

علاوه بر این، پیشرفت در بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک امکان تولید پاکلیتاکسل از طریق کشت سلولی گیاهی را فراهم کرد. با جداسازی و کشت سلول های خاص از درختان سرخدار، دانشمندان توانستند پاکلیتاکسل را در شرایط آزمایشگاهی کنترل شده و بدون نیاز به برداشت گسترده درختان تولید کنند.

امروزه بیشتر پاکلیتاکسل مورد استفاده در درمان های پزشکی از طریق فرآیندهای نیمه مصنوعی با استفاده از ترکیبات پیش ساز به دست آمده از منابع تجدیدپذیر و پایدار مانند مزارع سرخدار یا کشت سلولی تولید می شود. این روش ها تامین پایدار پاکلیتاکسل را تضمین می کند و در عین حال اثرات زیست محیطی را به حداقل می رساند و زیستگاه های طبیعی درختان سرخدار را حفظ می کند.

در نتیجه، گیاه پاکلیتاکسل، به ویژه درخت سرخدار اقیانوس آرام، منبع اصلی این داروی ارزشمند شیمی درمانی است. با این حال، به دلیل نگرانی‌های مربوط به حفاظت و پیشرفت‌های تکنولوژیکی، پاکلیتاکسل را می‌توان از سایر گونه‌های سرخدار و همچنین از طریق روش‌های بیوتکنولوژیکی به دست آورد و از دسترسی آن برای بیماران سرطانی در سراسر جهان اطمینان حاصل کرد.